Wprowadzenie

Zastanawiasz się, czy jesteś asertywna? A może nie jesteś pewna, co to dokładnie znaczy? Spokojnie, asertywność to umiejętność, którą każda z nas może rozwijać. Najpierw warto jednak dowiedzieć się, na czym stoisz. W tym artykule pokażę Ci, jak ocenić swoją asertywność za pomocą prostych pytań i refleksji. To pierwszy krok do tego, by poczuć się pewniej w relacjach z innymi.

Jak ocenić swoją asertywność?

Asertywność to umiejętność mówienia o swoich potrzebach i uczuciach w sposób pewny siebie, ale z szacunkiem dla innych. Żeby sprawdzić, jak sobie z tym radzisz, możesz zadać sobie kilka prostych pytań. Oto kilka przykładów:

• Czy trudno Ci powiedzieć „nie”, gdy ktoś prosi Cię o pomoc, a Ty nie masz na to czasu?
• Czy zdarza Ci się zgadzać na coś, czego nie chcesz, bo boisz się, że ktoś się obrazi?
• Czy potrafisz wyrazić swoje zdanie, nawet jeśli różni się od opinii innych?
• Czy umiesz prosić o to, czego potrzebujesz, bez poczucia winy?
• Czy potrafisz reagować na komplementy?

Te pytania pomogą Ci zobaczyć, w jakich sytuacjach czujesz się pewnie, a w jakich możesz jeszcze popracować. Nie martw się, jeśli na niektóre z nich odpowiesz „nie” – asertywności można się nauczyć!

Praktyczne ćwiczenie

Spróbuj zapisać swoje odpowiedzi na kartce. Możesz też pomyśleć o konkretnych sytuacjach z ostatniego tygodnia:

• Czy była sytuacja, w której powiedziałaś „tak”, choć chciałaś odmówić?
• Czy zdarzyło Ci się nie powiedzieć czegoś, bo bałaś się, jak zareagują inni?

Refleksja nad takimi momentami pomoże Ci zrozumieć, gdzie możesz zacząć wprowadzać małe zmiany. Na przykład, jeśli trudno Ci odmawiać, zacznij od małych rzeczy – np. odmówienie koleżance pożyczenia książki, jeśli nie masz na to ochoty.

Dlaczego warto to robić?

Ocena swojej asertywności to nie tylko „test”, ale początek drogi do lepszego samopoznania. Kiedy wiesz, nad czym pracować, łatwiej jest wprowadzać zmiany. Badania pokazują (np. Speed i in., 2018), że kobiety, które uczą się asertywności, czują się pewniejsze siebie i mają lepsze relacje z innymi – a to tylko część korzyści z asertywnej postawy. Naprawdę warto!

Podsumowanie

Pamiętaj, że asertywność to umiejętność, a nie cecha, z którą się rodzimy. Każda z nas może ją rozwijać, krok po kroku. Zacznij od małych zmian, a zobaczysz, jak wiele zmieni się w Twoim życiu.

Literatura: 

• Speed, B. C., Goldstein, B. L., i Goldfried, M. R. (2018). Assertiveness training: A forgotten evidence-based treatment. Clinical Psychology: Science and Practice, 25(1).
• Celestine, N. (2021, August 18). How to measure assertiveness: 30+ questions & scales. Positive Psychology.

Artykuł Oceń swoją asertywność – jak to zrobić? pochodzi z serwisu Anna Borkowska psycholog.

Rak piersi – emocjonalna burza osoby chorej i jej bliskich.

Diagnoza choroby nowotworowej zawsze wywołuje szok. Pojawia się wiele emocji, zwłaszcza tych, o silnym natężeniu. Zarówno osoba chora, jak i jej rodzina przeżywa lęk, żal, złość, frustrację, gniew, rozpacz, poczucie bezradności, niesprawiedliwości, a nawet poczucie winy. Poniższy wpis poświęcony jest temu, jak ważna jest rola wsparcia w chorobie nowotworowej.

Rak piersi wiąże się z wieloma zmianami w życiu, które powodują silny stres. Zmiany polegają na dostosowaniu się nowej rzeczywistości, dopasowaniu codziennych czynności do sposobu leczenia, przeformułowaniu długoterminowych celów, zmaganiu z konsekwencjami leczenia, zmianami w wyglądzie. To też trudne rozmowy o przyszłości, o śmierci.

W czasie choroby, kluczowe może okazać się wsparcie, akceptacja choroby i aktywne radzenie sobie. To segmenty pomagają przeżyć trudny czas związany z chorobą, w części przypadków przyczynić się do szybszego wyzdrowienia i zmniejszenia ryzyka nawrotu choroby. Wiążą się również z nadaniem życiu nowego znaczenia i sensu. Te elementy zostały opisane poniżej. 

Rola wsparcia w procesie leczenia choroby nowotworowej.

Wsparcie emocjonalne ma fundamentalne znaczenie w akceptacji choroby i jej przebiegu. Pacjenci, którzy czują się wspierani przez rodzinę i przyjaciół, często lepiej radzą sobie z wyzwaniami związanymi z chorobą. Wsparcie bliskich może przybierać różne formy: od codziennych rozmów, przez pomoc w domowych obowiązkach, po towarzyszenie podczas wizyt lekarskich.

Warto również poszukiwać grup wsparcia, które oferują możliwość dzielenia się doświadczeniami z innymi osobami w podobnej sytuacji. Dzieląc się emocjami, pacjenci i ich bliscy mogą poczuć się mniej osamotnieni w swoich zmaganiach. Ponadto osoba chora, która otrzymuje wsparcie, lepiej akceptuje swoją nową sytuację i mniej martwi się o postęp raka. 

Terapia psychologiczna w procesie leczenia nowotworu, wpływa na zmniejszenie depresji, lęku, zaburzeń nastroju i stresu. Zmniejszanie stresu może przerwać proces zapalny i zapobiec rozwojowi choroby. Dzięki wsparciu i interwencji psychologicznej zmniejsza się ryzyko nawrotu choroby i śmiertelności związanej z nowotworem piersi. Kluczowe jest zaangażowanie w terapię, by uzyskać efekty, osoba chora musi chcieć w niej uczestniczyć.  

Ważne jest, aby zarówno pacjenci, jak i ich bliscy nie bali się prosić o pomoc. Wsparcie psychologiczne może być kluczowe w trudnych chwilach. Specjalista pomoże w radzeniu sobie z emocjami i dostarczy narzędzi do skutecznego zarządzania stresem. Nie ma nic złego w sięganiu po pomoc.

Co daje akceptacja?

Zaakceptowanie choroby jest niezbędne w zmaganiach z chorobą przewlekłą, stanowi punkt wyjścia do podejmowania kluczowych działań, takich jak podjęcie leczenia, wybór metody leczenia, aktywne uczestnictwo w terapii. Akceptacja wiąże się z większym zaufaniem zarówno do lekarzy, jak i metod leczenia. Pomaga oswoić się z nową rzeczywistością związaną z chorobą. Wiąże się z poprawą jakości życia, przez zmniejszenie stresu, niższym poziomem lęku i objawów towarzyszących chorobie nowotworowej.

rola wsparcia w chorobie nowotworowej

Jak radzić sobie w chorobie nowotworowej?

Strategie radzenia sobie w chorobie to działania, mające na celu poprawić funkcjonowanie osoby, obniżać poziom stresu, dolegliwości związanych z leczeniem.

Poniżej znajdziesz przykładowe strategie:  

nabywanie wiedzy – posiadanie informacji na temat choroby, pozwoli na racjonalne podejmowanie decyzji i przygotowanie na różne zmiany stanu zdrowia, 

zaakceptowanie choroby – przyjęcie i doświadczanie rzeczywistości związanej z nowotworem, bez oceniania, walki, ucieczki. Współczujące odnoszenie się do siebie, swoich uczuć, przeżyć, zmian zachodzących w ciele, zmniejszy poziom stresu, lęku, depresji i cierpienia,

aktywność fizyczna – stosowanie się do zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), czyli uprawianie co najmniej 150 minut umiarkowanej lub 75 minut intensywnej aktywności fizycznej tygodniowo, korzystnie wpływa na profilaktykę raka, zmniejszenie ryzyka śmiertelności po diagnozie, zmniejszenie ryzyka nawrotu choroby oraz ma związek z mniejszym postępowaniem choroby. 

praktyka uważności – interwencje oparte na uważności i akceptacji, prowadzą do poprawy samopoczucia pacjenta, są to wszelkiego rodzaju techniki oddechowe, medytacja, świadome, łagodne ćwiczenia fizyczne, uważny spacer.

Pomocne będzie również pisanie dziennika, prowadzenie dziennika wdzięczności, dzielenie się swoimi uczuciami, obawami i myślami, terapia, uczestniczenie w grupach wsparcia. 

rola wsparcia w chorobie nowotworowej

Jak wspierać osobę chorą na raka piersi – praktyczne wskazówki.

Zdobądź wiedzę na temat choroby, by móc wspomóc chorego informacyjnie.

Powstrzymaj się od nadmiernego wyręczania osoby chorej, staraj się, by osoba chora mogła funkcjonować na tyle normalnie, na ile to możliwe.

Pytaj osobę chorą o jej potrzeby, o radę, ponieważ da jej to poczucie sprawstwa i tego, że jest potrzeba.

Rozmawiaj – dziel się swoimi emocjami, trudnościami. Szczere wyrażanie emocji przyniesie ulgę, zbuduje bliskość i wzajemne zrozumienie.

Słuchaj i przyjmij emocje osoby chorej, zaakceptuj jej decyzje. Staraj się nie oceniać, nie krytykować. Po prostu przyjmij. 

Zaproponuj spacer lub inną wspólną aktywność fizyczną, już wiesz, jakie korzyści za sobą niesie. 

Wyraź gotowość pomocy – daj znać osobie chorej, że jesteś. Jeżeli nie masz pewności, możesz napisać, że nie wiesz czy to dobry moment na kontakt i co w ogóle masz zrobić, ale jesteś gotów pomóc.

Bądź – czasami wystarczy pobyć z osobą chorą, potrzymać ją za rękę, przytulić, być obok. 

Zadbaj o siebie, własny odpoczynek i regenerację, to pozwoli lepiej zajmować się osobą chorą i może zapobiec szybkiemu wypaleniu.

Zarówno osoby chore, jak i ich bliscy przeżywają trudne emocje i wyzwania, które towarzyszą chorobie. Kluczowymi elementami wspierającymi w tym procesie są akceptacja, wsparcie społeczne i wiedza, a także aktywne stosowanie innych strategii radzenia sobie. Nie bój się prosić o pomoc i szukać wsparcia – zarówno od bliskich, jak i specjalistów. Razem łatwiej można przejść przez tę trudną drogę.

Jeżeli potrzebujesz wsparcia – umów się na konsultację.

Zapraszam Cię na mojego instagrama, na którym znajdziesz treści psychoedukacyjne.

Bibliografia:
Ashton, K., i Oney, K. (2024). Psychological Intervention and Breast Cancer. Current Breast Cancer Reports, 1-9.
Cipora, E., Konieczny, M., i Sobieszczanski, J. (2018). Acceptance of illness by women with breast cancer. Annals of Agricultural and Environmental Medicine, 25(1).
Jassim, G. A., Doherty, S., Whitford, D. L., i Khashan, A. S. (2023). Psychological interventions for women with non‐metastatic breast cancer. Cochrane Database of Systematic Reviews, (1).
Montgomery, M., i McCrone, S. H. (2010). Psychological distress associated with the diagnostic phase for suspected breast cancer: systematic review. Journal of advanced nursing, 66(11), 2372-2390
Pinquart, M., i Duberstein, P. R. (2010). Associations of social networks with cancer mortality: a meta-analysis. Critical reviews in oncology/hematology, 75(2), 122-137.
Rebegea, L., Firescu, D., Baciu, G., i Ciubara, A. (2019). Psycho-oncology support. BRAIN. Broad Research in Artificial Intelligence and Neuroscience, 10(3), 77-88.
Secinti, E., Tometich, D. B., Johns, S. A., i Mosher, C. E. (2019). The relationship between acceptance of cancer and distress: A meta-analytic review. Clinical psychology review, 71, 27-38.

Artykuł Rola wsparcia w chorobie nowotworowej piersi pochodzi z serwisu Anna Borkowska psycholog.